หลักเลือกวัน ขั้นตอนทำบุญ และรายการเตรียมของสำหรับวันย้ายเข้าบ้านใหม่ค่ะ
ขึ้นบ้านใหม่ มักหมายถึงพิธีแรกเมื่อเจ้าของเข้าอยู่บ้านที่สร้างหรือซื้อใหม่ มักมีการทำบุญเลี้ยงพระ ส่วน ย้ายบ้าน ทั่วไป เช่น เช่าบ้านหรือย้ายที่อยู่ อาจทำพิธีแบบเรียบง่ายกว่าก็ได้
ไม่มีกฎตายตัวว่าต้องจัดใหญ่แค่ไหนค่ะ ขึ้นกับงบ ความสะดวก และธรรมเนียมของครอบครัวเป็นหลัก
ตำราหลายสำนักให้หลักกว้างๆ ที่คล้ายกัน ดังนี้
| ขั้น | สิ่งที่ทำ |
|---|---|
| 1 | ทำความสะอาดบ้านให้เรียบร้อยก่อนวันพิธี |
| 2 | นำของมงคลเข้าบ้านก่อน เช่น ข้าวสาร น้ำ เงินทอง ตามธรรมเนียมครอบครัว |
| 3 | เจ้าของบ้านเข้าก่อนในฤกษ์ที่เลือก เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท |
| 4 | จัดหิ้งพระหรือที่บูชา แล้วจุดธูปเทียนไหว้ |
| 5 | นิมนต์พระสงฆ์มาสวดมนต์ เลี้ยงเพล หรือถวายภัตตาหาร |
| 6 | กรวดน้ำ แผ่เมตตา และไหว้เจ้าที่ตามความเชื่อของครอบครัว |
อย่าให้ฤกษ์ทำให้การย้ายเกิดความเครียดจนลืมเรื่องจริงจัง เช่น ตรวจระบบไฟ น้ำ และความปลอดภัยของบ้านก่อนเข้าอยู่
ถ้าเป็นบ้านเช่า การทำพิธีเล็กๆ เช่น ไหว้เจ้าที่และสวดมนต์เย็น ก็เพียงพอและได้ความสบายใจเหมือนกันค่ะ
ฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่คือช่วงเวลาที่ถือว่าเหมาะกับการย้ายเข้าบ้าน หลักทั่วไปคือเลือกวันที่เข้ากับเจ้าของบ้าน นิยมข้างขึ้น ช่วงเช้า และเลี่ยงวันอุบาทว์ จากนั้นทำบุญเลี้ยงพระตามกำลังค่ะ
ไม่มีกำหนดตายตัวค่ะ ที่นิยมคือ 9 รูป แต่จำนวนเท่าไรก็ได้ตามกำลังและความสะดวก
ไม่จำเป็นต้องจัดใหญ่ค่ะ หลายคนเลือกวันดีสะดวกและทำพิธีเล็กๆ เช่น ไหว้เจ้าที่ เพื่อความสบายใจ
ตามธรรมเนียมนิยมยกของมงคลเข้าก่อน เช่น ข้าวสาร น้ำ เงินทอง แล้วจึงขนเฟอร์นิเจอร์และของใช้อื่นค่ะ