เข้าใจความต่างของฤกษ์ ยาม และวัน พร้อมหลักเลือกวันที่ตำราไทยพูดถึงกันบ่อยค่ะ
ฤกษ์ คือช่วงเวลาที่ตำราโหราศาสตร์ถือว่าเหมาะกับการเริ่มต้นกิจสำคัญ เช่น ขึ้นบ้านใหม่ แต่งงาน เปิดร้าน หรือออกรถ ส่วนคำว่า ยาม หมายถึงช่วงเวลาย่อยภายในวัน และ วัน คือวันตามปฏิทินที่เราเลือกใช้
ในทางปฏิบัติ การเลือกฤกษ์จึงมี 3 ชั้นซ้อนกันค่ะ ชั้นแรกคือเลือกวัน ชั้นที่สองคือเลือกช่วงเวลา (ยาม) ในวันนั้น และชั้นสุดท้ายคือดูว่าเข้ากับวันเกิดของเจ้าของงานหรือไม่
ตำราแต่ละสำนักไม่ได้ตรงกันทั้งหมดนะคะ แต่หลักต่อไปนี้พบได้บ่อยในงานมงคลของไทย
| หลัก | แนวคิดตามความเชื่อ |
|---|---|
| ข้างขึ้น / ข้างแรม | ข้างขึ้น (พระจันทร์เต็มดวงขึ้นเรื่อยๆ) นิยมใช้เริ่มต้นสิ่งใหม่ ส่วนข้างแรมเหมาะกับการปิดจบหรือสะสางสิ่งเก่า |
| วันพระ | หลายครอบครัวเลี่ยงจัดงานรื่นเริงหรืองานแต่งในวันพระ เพราะถือเป็นวันทำบุญ แต่งานทำบุญเลี้ยงพระกลับนิยมทำวันนี้ |
| ช่วงเข้าพรรษา | ธรรมเนียมเก่านิยมเลี่ยงงานแต่งในช่วงเข้าพรรษา ส่วนงานอื่นแล้วแต่ครอบครัว |
| วันอุบาทว์ / โลกาวินาศ | ปฏิทินโหราศาสตร์ไทยระบุวันที่ถือว่าไม่เหมาะ ซึ่งเปลี่ยนไปทุกปี ต้องเปิดดูจากปฏิทินของปีนั้นๆ ไม่มีวันตายตัวค่ะ |
| วันเกิดของเจ้าของงาน | วันที่เป็นมงคลต่อคนหนึ่ง อาจไม่ใช่วันดีของอีกคน จึงควรเทียบกับวันเกิดของเจ้าของงานเสมอ |
ตำราไทยให้ความสำคัญกับ "ดวงของผู้จัดงาน" มากกว่าวันดีทั่วไป เพราะวันเดียวกันอาจหนุนคนหนึ่งแต่ไม่เหมาะกับอีกคน
วิธีง่ายๆ ที่ใช้กันคือดูตาม ทักษา ซึ่งแบ่งวันออกเป็นบริวาร อายุ เดช ศรี มูละ อุตสาหะ มนตรี และกาลกิณี วันที่เป็นกาลกิณีของเจ้าของงานมักถูกเลี่ยง ลองอ่านพื้นฐานได้ที่ บทเรียนทักษา และดูภาพรวมวันเกิดที่ เลข 7 ตัว ค่ะ
แต่ละงานมีธรรมเนียมและข้อควรระวังต่างกัน ดูรายละเอียดเฉพาะงานได้จากบทเรียนด้านล่างค่ะ
ฤกษ์มงคลคือช่วงเวลาที่ตำราโหราศาสตร์ถือว่าเหมาะกับการเริ่มกิจสำคัญ การเลือกฤกษ์ดูทั้งวัน ยาม และความเข้ากันกับวันเกิดของเจ้าของงาน โดยหลักทั่วไปได้แก่ ข้างขึ้นข้างแรม วันพระ ช่วงเข้าพรรษา และวันอุบาทว์ค่ะ
วันคือวันตามปฏิทิน ยามคือช่วงเวลาย่อยในวัน ส่วนฤกษ์คือช่วงเวลาที่ตำราถือว่าเหมาะกับกิจนั้นๆ ซึ่งต้องดูทั้งวันและยามประกอบกันค่ะ
เป็นวันที่ปฏิทินโหราศาสตร์ไทยจัดว่าไม่เหมาะกับการเริ่มกิจมงคล วันที่จะเปลี่ยนไปในแต่ละปี จึงต้องเปิดดูปฏิทินของปีนั้นๆ ค่ะ
ไม่ต้องกังวลมากค่ะ เลือกวันที่สะดวกและเลี่ยงวันที่ไม่เหมาะให้มากที่สุด ความพร้อมและความตั้งใจดีสำคัญไม่น้อยกว่าฤกษ์